Miasto | Historia | Kultura | Sport | Miejsca | Edukacja | Prasa | Okolice | Aktualności
 
Historia
Dzieje Biłgoraja

Uwagi końcowe

Rozwój Biłgoraja w czasach dawnej Rzeczypospolitej postępował szybko od momentu lokalizacji w 1578 r. Czynniki miastotwórcze, które złożyły się na doniosłą decyzję Adama Gorajskiego, przyczyniły się również do sukcesu jego przedsięwzięcia.

W przedrozbiorowych dziejach miasta można wyróżnić trzy etapy rozwojowe. Nie wszystkie zostały jednakowo obszernie oświetlone i scharakteryzowane, co się wiąże z brakiem pełnego zasobu źródeł. Nie mniej starano się przedstawić ogólne tendencje rozwojowe.

Pierwszy ze wspomnianych okresów, rozpoczynający się w roku 1578, kończy się mniej więcej w połowie XVII w. Jest to okres wzrostu i okrzepnięcia ośrodka miejskiego nad Ładą, który korzystając z opieki fundatora, a następnie jego syna, zaznaczył swoje wybitne miejsce wśród miast regionu.

Wojny połowy XVII w. przerwały rozwój miasta, chociaż nie były jedynym czynnikiem, jaki złożył się na kryzys Biłgoraja. Trudności polityczno-militarne zbiegły się z częstą zmianą właścicieli. Miasto traciło ludność; kilkakrotnie spalone, przez długi czas nie było odbudowywane. Pod tym względem Biłgoraj nie różnił się od całego szeregu miast i miasteczek polskich w drugiej połowie XVII w.

Pierwsze symptomy zmiany tej sytuacji pojawiają się na przełomie XVII i XVIII w., jednakże czasy wojny północnej pogłębiły kryzys. Generalna zmiana na lepsze przyszła dopiero w latach dwudziestych XVIII w. Konstancja Szczukowa wraz z synem Marcinem poświęcili wiele uwagi uporządkowaniu struktury prawno-administracyjnej Biłgoraja, przez co wzmogła się dyscyplina mieszkańców, a życie zaczęło powracać do normy. Dlatego też około 1725 r. należy upatrywać początku trzeciego okresu w przedrozbiorowych dziejach miasta. Gmina miejska szybko okrzepła, a dzięki rzadkiej w innych ośrodkach miejskich dawnej Polski specjalizacji - sitarstwu - zaznaczyła swój udział w gospodarce kraju. Rozwój rzemiosła sitarskiego wpłynął też korzystnie na stan majątkowy biłgorajan. Atrakcyjny ośrodek zaczął przyciągać również przybyszów, stąd szybki wzrost ludności miasta w drugiej połowie XVIII w. Godnym podkreślenia jest fakt, iż Biłgoraj należał wówczas do najludniejszych ośrodków miejskich Małopolski.

Lata rozbiorów nie zahamowały gospodarki miasta. Jednakże Biłgorajanie, jako gorliwi patrioci mocno przeżyli utratę niepodległości. Pamięć o tych wydarzeniach przetrwała w miejscowej tradycji do naszych czasów.

©Arkadiusz Lipiec Informacje | Strona główna Szukaj: