Miasto | Historia | Kultura | Sport | Miejsca | Edukacja | Prasa | Okolice | Aktualności
 
Historia
Właściciele Biłgoraja

Konstancja Maria z Potockich Szczuka i jej synowie Jan Kanty i Marcin Leopold

Po śmierci Stanisława Antoniego Szczuki w 1710 roku cała jego wielka majętność, którą zdążył zgromadzić, przeszła na jego synów : Augusta Michała, Marcina Leopolda i Jana Kantego. Wszyscy trzej urodzili się w latach pomiędzy 1695 a 1710 i w chwili śmierci byli jeszcze niepełnoletni. W imieniu synów zarządzanie dobrami przejęła matka - Konstancja Maria z Potockich Szczuka.

Konstancja była córką Bogusława Potockiego, starosty jabłonowskiego. Jako młoda dziewczyna trafiła na dwór królowej Marii Kazimiery Sobieskiej - popularnie zwanej "Marysieńką". W roku 1695 wyszła za mąż za referendarza koronnego Stanisława Antoniego Szczukę.

Wdowa po Stanisławie, Konstancja Maria Szczuka na prośbę sitarzy biłgorajskich, w Kurowie dnia 20 czerwca 1720 roku odnowiła statut dla cechu sitarskiego w Biłgoraju, gdyż jak sama napisała: "gdy przez dopuszczenie Boskie y przypadek niespodziewany w dobrach moich miasteczku Biłgoraju dziedzicznym w domu cechmistrza rzemiosła sitarskiego spalone są prawa y przywileje, od antecessorów moich, Braci wzwyż rzeczonego rzemiosła sitarskiego nadane". Oryginał tego dokumentu napisanego na pergaminie o wymiarach 573 x 459 mm znajduje się w zbiorach Muzeum miasta Lublina. Do dokumentu przytwierdzona jest niebieskim sznurkiem pieczęć herbowa o średnicy 51 mm w metalowej puszce. Jeśli by ktoś koniecznie chciał zobaczyć ten ważny dla dziejów naszego miasta dokument nie musi koniecznie jechać do Lublina, może odwiedzić Muzeum Rzemiosł Ludowych w Biłgoraju, gdzie znajduje się fotokopia tego dokumentu.

Nie znamy dokładnej daty podziału wielkiej fortuny Szczuków pomiędzy synów Stanisława Antoniego.

Można przypuszczać że odbyło się to ok. 1725 roku. Miasto Biłgoraj oraz starostwo wiekszniańskie otrzymał Jan Kanty Szczuka. Zdążył jedynie przed swoją przedwczesną śmiercią potwierdzić dokument dla sitarzy wystawiony przez swoją matkę w 1720 roku.

Po jego śmierci, w 1726 roku Biłgoraj i starostwo wiekszniańskie przeszło na jego brata Marcina Leopolda Szczukę, starostę wąwolnickiego. Nowy właściciel od razu zajął się uporządkowaniem spraw miasta - potwierdził wydane przez poprzednich właścicieli dokumenty, m.in. statut dla cechu rzemiosła kuśnierskiego i statut dla cechu sitarskiego. W dniu 26 lipca 1726 roku wystawił dokument, którym uporządkował sprawę uposażenia parafii katolickiej w Biłgoraju, ustalając rodzaje i wysokość świadczeń na rzecz proboszcza ze strony mieszczan oraz Żydów, a także włościan z sąsiednich, należących do parafii, wsi: Dobra Wola, Gromada i Rapy. W miesiąc później, 27 sierpnia 1726 roku Marcin Szczuka potwierdził prawa i obowiązki mieszczan biłgorajskich wynikające z ordynacji miasta Biłgoraja z 1634 roku. Prawie rok później w Biłgoraju w dniu 12 czerwca 1727 roku nadał sławetnemu Adamowi Figlowi łąkę przeznaczoną na pasiekę, zastrzegając jednak by ten płacił czynsz w wysokości 5 złotych dla "nieupadnięcia bartnikowi" .

Marcin Leopold Szczuka ożenił się z Elżbietą Potocką. Podobnie jak jego bracia nie cieszył się długim życiem - zmarł w styczniu 1728 roku, nie pozostawiając po sobie potomstwa.

Prawnym spadkobiercą majątku pozostała jedynie jego siostra Wiktoria, która dopiero w roku 1733 weszła w posiadanie Biłgoraja. Do tego czasu miastem zarządzały wspólnie dwie kobiety: Konstancja Maria z Potockich Szczuka ( matka Marcina Leopolda ) i Elżbieta z Potockich Szczuka ( żona Marcina Leopolda ).

Tomasz Brytan

©Arkadiusz Lipiec Informacje | Strona główna Szukaj: