Miasto | Historia | Kultura | Sport | Miejsca | Edukacja | Prasa | Okolice | Aktualności
 
Historia
Właściciele Biłgoraja

Teofila Rejowa,
II voto Fredrowa, III voto Grothus, córka Zbigniewa Gorajskiego

Po bezpotomnej śmierci Teodora Gorajskiego w 1664r. dobra biłgorajskie miały przejść w ręce jego sióstr. Było ich trzy: Zofia, Teofila i Bogumiła Barbara.

Zofia najstarsza z nich Zofia w roku 1646 wyszła za mąż za Adama Suchodolskiego, a po jego śmierci 1658r. za Jana Teodoryka Potockiego, podkomorzego halickiego.

Teofila w dniu 12 marca 1651r. poślubiła w Piaskach Władysława Reja, stolnika krakowskiego. Władysław Rej w latach 1655 - 1657 porzucił kalwinizm co pomogło mu w dalszej karierze, mianowicie w 1657r. został podskarbim koronnym, a w 1667r. wojewodą lubelskim.

Bogumiła Barbara, najmłodsza z nich pomiędzy rokiem 1662 a 1665 ( dokładna data nie jest znana ) poślubiła Krzysztofa Sędziwoja Potockiego, starostę jabłonowskiego - w ten sposób została "synową" swojej najstarszej siostry Zofii.

W dniu 6 marca 1665r. dokonano podziału dóbr biłgorajskich po śmierci Teodora Gorajskiego pomiędzy siostry. Wzięły w nim udział tylko dwie siostry: Teofila Rejowa i Bogumiła Potocka. Akt podziału nie zachował się. Ale skądinąd wiadomo, że synowie Zofii z pierwszego małżeństwa ( Zbigniew, Teodor i Andrzej Suchodolscy ) otrzymali jedynie wieś Teodorówkę. Pozostała włość biłgorajska podzielona została na dwie części pomiędzy Teofilę i Bogumiłę. Teofila Rejowa otrzymała miasto Biłgoraj z Gromadą i Kątami oraz wsie Branew i Chrzanów. Bogumile Barbarze Potockiej przypadł zaś klucz radzięcki, w którym znajdowały się wsie: Rzeczyce, Sokołówka, Abramów, Wola Radzięcka i Żelepsko.

Nowymi właścicielami Biłgoraja po Teodorze Gorajskim zostali Teofila i Władysław Rejowie. Natychmiast rozpoczęli oni swoje rządy w swoich nowych dobrach. Już 10 marca 1665r. potwierdzili dokument wystawiony przez Zbigniewa Gorajskiego w 1654r. dla unitów biłgorajskich. A siedemdziesiąt dni później transumowali ordynację Zbigniewa Gorajskiego z roku 1634 dla miasta Biłgoraja, omawiając dodatkowo powinności jego mieszkańców w zmienionych warunkach. Władysław Rej będąc podskarbim koronnym oraz pełniąc liczne funkcje na dworze królewskim, jak również od 1667r. wojewodą lubelskim nie miał czasu na zajmowanie się zarządzaniem swoich dóbr, co pozostawił w gestii swojej żony. Rola Teofili wzrosła po śmierci męża Władysława Rej w 1683 roku. Ponownie wkrótce wyszła za mąż za Jana Bogusława Fredrę, kasztelana lwowskiego. Wspólne pożycie nie układało się im i po kilku latach postanowili się rozejść. Jednak Teofila szybko znalazła nowego adoratora kasztelana żmudzkiego Eustachego Grothusa, który "wdowcem będąc (...), gdy widział tak ciepłą rozwódkę bez pomocy i rady, wziął na siebie najpierw obowiązek dania pomocy co do rozwodu z J.W. Fredrem". Celem pomocy Grothusa przede wszystkim był majątek jaki posiadała Teofila. Udało mu się tak wpłynąć na nią i obrzydzić jej tak krewnych. Będąc bezdzietną Teofila zeznała w dniu 31 grudnia 1692r. w Warszawie, że przekazała kasztelanowi żmudzkiemu włość biłgorajską oraz sumy pieniężne pożyczone na procent. Fakt ten jednak spotkał się ze zdecydowanym protestem całej rodziny - oprócz siostry Bogumiły raz byłego męża Teofili Jana Bogusława Fredry protestowali także synowie Zofii, Suchodolscy. Eustachy Grothus widząc że nie ma szans utrzymać miasta Biłgoraja w swojej gestii zdecydował się na zwrot włości biłgorajskiej Teofili, co nastąpiło 18 kwietnia 1693r. w Warszawie jednocześnie polecając jej kupca - Stanisława Antoniego Szczukę. Do sprzedaży Biłgoraja oprócz Grothusa namawiali Teofilę także kardynał Michał Radziejowski wraz z wojewodą ruskim Markiem Matczyńskim. Szybko dała się skłonić namowom Teofila i już 22 sierpnia 1693r. za sumę 200 tysięcy złotych sprzedała ona miasto Biłgoraj wraz wsiami Gromadą, Branwią i Chrzanowem referendarzowi koronnemu Stanisławowi Antoniemu Szczuce. Akt sprzedaży wpisano do Metryki Koronnej, a 10 września 1693r. został on oblatowany w grodzie lubelskim.

W siedem lat po sprzedaży Biłgoraja w roku 1701 zmarła Teofila córka Zbigniewa Gorajskiego. Jeszcze długo po jej śmierci rodzina starała się odzyskać sumy pieniężne, które Eustachy Grothus pożyczył lub wyłudził od niej.

Tomasz Brytan

©Arkadiusz Lipiec Informacje | Strona główna Szukaj: