Miasto | Historia | Kultura | Sport | Miejsca | Edukacja | Prasa | Okolice | Aktualności
 
Kultura
Strój biłgorajsko-tarnogrodzki
Rozdział X
HIGIENA I PRZECHOWYWANIE ODZIEŻY
Dbałość o czystość i należyte przechowywanie odzieży zajmowała nieco uwagi i czasu miejscowej ludności. W praniu bielizny codziennej i odświętnej posługiwano się i dziś jeszcze posługuje ługiem sporządzonym z drzewnego popiołu przez zagotowanie w wodzie. Do beczkowatego naczynia zw. zolnik stojącego na 3 nogach, a posiadającego na dnie niewielki otwór, wkładano suchą bieliznę, a jego brzeg obwiązywano płótnem i wlewano gotujący się ług. Pranie bielizny w którym posługiwano się łopatkowatą kijanką odbywało się na ławce ustawionej nad strumieniem. Wypraną bieliznę rozkładano na trawie, aby wysychała. Do wygładzania bielizny i innych płóciennych części ubioru używa się do dziś drewnianego wałka i maglownicy, czyli podłużnej deski jednostronnie karbowanej i posiadającej u jednego końca uchwyt.


Ryc. 52. Fragment haftu zatyczki. Naklik, pow. Biłgoraj. Fot. B. Czarnecki, 1956.


Ryc. 53. Fragment haftu zatyczki, służącej do owinięcia chamełki. Naklik, pow. Biłgoraj. Fot. B. Czarnecki, 1956.

Odzież codzienną zawieszano w izbie na żerdzi. W wypadku przemoczenia obuwia lub innej części ubioru układano ją na piecu, aby schła. Strój odświętny przechowywano w skrzyniach ozdobnie malowanych, które kupowano na jarmarkach w Tarnogrodzie, Biłgoraju i Krzeszowie. Bogatsi posiadali po dwie, trzy a nawet cztery skrzynie. Zwykle wełniane części stroju i kożuch przechowywano w osobnej skrzyni; wymagały one specjalnej pieczy, częstego przewietrzania, a nadto i pewnych zabiegów chroniących przed molami. W tym celu niezależnie od wietrzenia wkładano do skrzyni smolne sosnowe szczapy lub pędy rosnącego na śródleśnych mokradłach ziela zwanego bagno. Sukmany, płótnianki, nadkrywki,fartuchy i zapaski po złożeniu wkładano do skrzyni. Sukmanę i parciankę składano wzdłuż na połowy, rękawami do środka, a następnie ich poły odwracano prawą stroną do wierzchu. Fartuchy i zapaski składano wzdłuż linii fałdów i okręcano troczkami.

©Arkadiusz Lipiec Informacje | Strona główna Szukaj: