Gmina Goraj
Kliknij aby zobaczyć gminę w liczbach

Położenie
Zalew w GorajuGmina Goraj położona jest w północnej części powiatu biłgorajskiego, na terenie Roztocza Zachodniego. Z północy na południe przecina gminę trasa nr 835 Lublin-Przeworsk, do której dołączają z zachodu i wschodu inne drogi powiatowe i gminne (lokalne).
Gmina Goraj składa się z 12 sołectw oraz 15 miejscowości.
 
 

Gospodarka
Pomnik poległych w czasie II wojny św. na Rynku w GorajuGłównym źródłem utrzymania mieszkańców jest rolnictwo. Urodzajne gleby lessowe stanowią ponad 66 proc. wszystkich gruntów ornych. Rolnictwo indywidualne (1450 gospodarstw) jest wielokierunkowe. Problemem jest poważne rozdrobnienie gospodarstw - średnia powierzchnia wynosi 3,7 ha. W gminie funkcjonują 133 podmioty gospodarcze, w tym 5 przemysłowych (piekarnie, masarnie, młyny), 18 firm usługowych i 64 handlowe.

Z uwagi na brak su-rowców naturalnych, występowanie gleb wysokich klas bonitacyjnych oraz położenie gminy w strefie chronionego krajobrazu nie przewiduje się tu rozwoju przemysłu. Rozwój gminy ma się odbywać w oparciu o drobną wytwórczość, nieuciążliwą dla środowiska, oraz rekreację i turystykę. Najważniejszym bowiem walorem gminy są jej walo-ry przyrodnicze oraz nie-skażone środowisko.

Infrastruktura
Ziemniaki to jedna z głównych upraw w tej gminieW 1998 r. zakończono kompleksową telefonizację gmi-ny (telefon ma większość gospodarstw domowych). 8 ujęć wody dostarcza wodę bieżącą do wodociągów w 15 miej-scowościach gminy (100%). Sieć kanalizacyjna o długości 1,8 km odprowadza ścieki bytowo-gospodarcze z potowy Goraja do 2 oczyszczalni mechaniczno-biologicznych.
Podstawową opiekę zdrowotną w gminie realizuje Ośrodek Zdrowia w Goraju.
Sieć szkolną w gminie tworzą 3 szkoły podstawowe z 2 filiami, jedno gimnazjum w Goraju oraz przedszkole niepubliczne w tej miejscowości.

Historia
XVIII-wieczny kościół w GorajuW XII w. był tu gród usytuowany na wzgórzu nad rzeką Łada. W 1377 roku król Ludwik Węgierski nadał swemu bliskiemu współpracownikowi Dymitrowi m. in. zamek Łada. Przez ponad wiek zamek i gród stanowiły własność potomków Dymitra, który od późniejszej nazwy miejscowości - Goraj - przybrał swoje nazwisko. Staraniem Gorajskich między 1398 a 1405 r. Goraj otrzymał prawa miejskie.

W 1506 r. Goraj stal się własnością Mikołaja Firleja, a na początku XVII w. wszedł w skład dużego klucza dóbr w ordynacji Zamoyskich. Przez cały okres l Rzeczypospolitej Goraj wchodził w skład pow. urzędowskiego woj. lubelskiego. W 1772 r. zagarnęli go Austriacy, awansując miasto do rangi siedziby dystryktu w cyrkule beł-skim (z siedzibą w Zamościu). Na mocy Konwencji Warszawskiej z 1776 r. miasto powróciło do Polski, ale po ostatecznym upadku Rzeczypospolitej ponownie znalazło się w zaborze austriackim (do 1809 r.).

W 1810 r. władze Księstwa Warszawskiego włączyły Goraj do pow. zamojskiego. Jak się okazało ten związek administracyjny trwał aż do 1919 r., kiedy to Goraj wszedł w skład pow. biłgorajskiego. W 1869 r. władze carskie odebrały Gorajowi prawa miejskie.

Podczas okupacji Goraj dotknęły represje hitlerowców - w listopadzie 1942 r. wywieziono na Maj-danek ok. 100 mieszkańców, a w lipcu 1943 r. wysiedlono wszystkie wsie wchodzące w skład gminy. Roztoczańskie wzgórza i lasy (Hosznia Ordynacka) dawały schronienie żołnierzom AK.
W latach 1975-98 gmina Goraj wchodziła w skład woj. zamojskiego.

Zabytki

  • Kościół parafialny w Goraju pw. św. Bartłomieja Ap., barokowy z 1779-82, fundacji profesorów Akademii Zamojskiej i proboszcza gorajskiego Baltazara Dulewskiego, z zabytkową kamienną chrzcielnicą i kropielnicą (z XVIII w.).
  • Dawny cmentarz żydowski w Goraju, funkcjonował w latach 1850-1942, z pomnikiem - składającym się z fragmentów starych macew - ku czci żydowskich mieszkańców Goraja zamordowanych w latach 1940-42. Do 1939 r. istniała w Goraju synagoga - cenny zabytek architektury renesansowej.
  • Drewniana kapliczka w Goraju z XVII wieku z barokowym obrazem Ukrzyżowania Jezusa i rzeźbą św. Jana Nepomucena.
  • Zastawie - cmentarz żołnierzy armii niemieckiej i austriackiej z l wojny światowej, poległych w kampanii 1915 r.
Turystyka
Roztocze GorajskieW gminie nie ma żadnej bazy turystycz-nej. Są za to znakomite warunki do uprawia-nia turystyki pieszej i rowerowej na szlakach Roztocza Zachodniego. Szczególnie urokliwa jest wędrówka szlakiem Goraj-Kamienna Gó-ra (310 m npm) - Szadowe Zdeberki (lessowe wąwozy)-Kondraty-Hosznia Ordynacka-Giłów (cmentarz żołnierzy Września 1939 r.) - Gródki-Zagrody-Goraj.
Bazę gastronomiczną stanowią 3 bary (małej gastronomii).
Ciekawostką są pomniki przyrody: żródlisko w Zastawiu i źródlisko w Zagrodach w dolinie rzeki Białej Łady.

Urząd Gminy
23-450 Goraj
tel. (0-84) 685-80-02
fax. (0-84) 685-81-18