Miasto i gmina Tarnogród
Kliknij aby zobaczyć miasto i gminę w liczbach

Położenie
Bezcenny zabytek - kościół modrzewiowy pw. św. Rocha w TarnogrodzieGmina Tarnogród położona jest na południowym skraju powiatu biłgorajskiego i województwa lubelskiego, w Kotlinie Sandomierskiej (Płaskowyż Tarnogrodzki).
W jej skład wchodzi miasto Tarnogród oraz 5 wsi.
Przez teren gminy przebiegają dwa ważne szlaki komunikacyjne Lubelszczyzny: droga nr 835 Lublin-Biłgoraj-Przeworsk i nr 863 Cieszanów-Kopki-Stalowa Wola.

Gospodarka
Gmina ma charakter rolniczy. Funkcjonuje tu 1214 gospodarstw indywidualnych o średniej powierzchni 5,76 ha, zajmujących się głównie uprawą zbóż i ziemniaków, tytoniu i owoców miękkich (truskawki). W produkcji zwierzęcej dominuje hodowla trzody chlewnej. Działalność gospodarczą poza rolnictwem prowadzi 336 podmiotów gospodarczych, (w których zatrudnionych jest 786 osób), w tym 12 przemysłowych, 36 usługowych, 48 budowlanych i 192 handlowe. Największymi zakładami pracy w gminie są: Przedsiębiorstwo Przetwórstwa Zbożowego "Kapko" s.c., PPU "Tarbex" i PPUH "Piłat". Gmina jest bogata w surowce naturalne - występują tu złoża gazu ziemnego, gliny oraz piasku. Złoże gazu ziemnego jest eksploatowane w kopalni zlokalizowanej w Woli Różanieckiej, a korzystają z niego mieszkańcy gminy.

Infrastruktura
Maszeruje znana orkiestra tarnogrodzkaGmina ma stosunkowo dobrą infrastrukturę komunalną. Do sieci wodociągowej podłączonych jest 1085 gospodarstw wiejskich (89,4 proc. ogółu), a sieć ma w sumie 1358 przyłączy domowych. Z sieci gazowej korzysta 71,3 proc. gospodarstw wiejskich (866), a w sumie ma ona 1245 przyłączy domowych. Z automatycznej łączności telefonicznej ze światem korzysta 1035 abonentów.
Miasto Tarnogród dysponuje własną oczyszczalnią ścieków komunalnych, do której podłączono 119 gospodarstw domowych. Sieć kanalizacyjna jest rozbudowywana. Gmina Tarnogród uzyskała tytuł "Gmina Jakich Mało '97" w dziedzinie "Usługi komunalne i ochrona środowiska" za organizację pierwszej w Polsce gminnej sieci gazowniczej poza krajowym systemem dystrybucji gazu.
Ochronę zdrowia mieszkańców gminy zapewniają: Szpital Rejonowy i Przychodnia Rejonowa w Tarnogrodzie oraz 3 gabinety stomatologiczne. W Tarnogrodzie funkcjonuje ponadto Środowiskowy Dom Samopomocy.

Sieć placówek oświaty tworzą 2 przedszkola (w Tarnogrodzie i Różańcu), 5 szkół podstawowych, 1 gimnazjum, oraz dwie szkoły średnie (ZSzR w Różańcu i ZSzE w Tarnogrodzie).
Działalnością kulturalną zajmuje się Tarnogrodzki Ośrodek Kultury, założony w 1956 r. Od ponad 30 lat kieruje nim Władysław Dubaj, znany w kraju animator kultury, twórca i organizator corocznych sejmików teatralnych (od 1975 r.) przekształconych w 1984 r. w Sejmiki Teatrów Wsi Polskiej.
W gminie funkcjonują 2 kluby sportowe: LKS "Olimpiakos" w Tarnogrodzie i LZS "Grom" w Różańcu.

Historia
XIX-wieczna cerkiew prawosławna w TarnogrodzieMiasto swe powstanie i nazwę zawdzięcza staroście krzeszowskiemu Stanisławowi Tarnowskiemu, który lokował je w 1567 r. w miejscu zwanym przez okoliczną ludność "Ciernogród", na terenie starostwa Krzeszów w Ziemi Przemyskiej woj. ruskiego. Od 1588 r. Tarnogród wszedł w skład dóbr Jana Zamoyskiego, a później został dużym ośrodkiem klucza dóbr Ordynacji Zamojskiej. W historii Polski Tarnogród zapisał się jako miejsce zawiązania w 1715 r. Konfederacji Tarnogrodzkiej, skierowanej przeciwko pobytowi wojsk saskich w Polsce i polityce króla Augusta II. Po l rozbiorze Polski Tarnogród znalazł się w granicach zaboru austriackiego i po-zostawał w nim do 1809 r., kiedy to - po przyłączeniu do Księstwa Warszawskiego - został stolicą nowoutworzonego powiatu w departamencie lubelskim, w skład którego wchodziły m. in. miasta Biłgoraj, Frampol, Goraj, Zamość i Krzeszów. Status miasta powiatowego utracił w 1842 r., a prawa miejskie - w 1867 r. (za aktywny udział mieszkańców w Powstaniu Styczniowym). Związany od tegoż roku z powia-tem biłgorajskim byt dużą osadą - w 1906 r. liczył ok. 7 tyś. mieszkańców, a przed II wojną światową miał ich ok. 5 tyś. Tragiczne byty dla mieszkańców miasta i gmi-ny lata II wojny światowej. Zniszczeniu uległa ponad potowa zabudowy miasta, w lis-topadzie 1942 hitlerowcy zamordowali około 2 tyś. miejscowych Żydów, a resztę wywieźli do obozów zagłady. 30 czerwca 1943 r. hitlerowcy wysiedlili mieszkańców miasta - Polaków - do obozów przejściowych, a następnie wywieźli na przymuso-we roboty do III Rzeszy. Wojna znacznie zmieniła liczbę mieszkańców Tarnogrodu. Zmniejszyła się ona jeszcze bardziej po 1944 r., kiedy to miejscowi Ukraińcy wyjechali do ZSRR. W efekcie w 1946 roku było tu zaledwie 2,2 tyś. mieszkańców. 1.01.1987 roku Tarnogród odzyskał prawa miejskie. Dziś mieszka w nim ok. 3,5 tyś. osób.

  •  Kościół parafialny pw. Przemienienia Pańskiego w Tarnogrodzie, zbudowany w latach 1750-77 wg projektu Bernarda Meretyna, znanego architekta lwowskiego, z barokowym ołtarzem głównym z 1635 r. zawierającym obrazy Domenica Tintoretta.
  • Kościół modrzewiowy pw. św. Rocha, wybudowany przez mieszczan tarnogrodzkich ok. 1600/1624 r. jako kościół wotywny, mający ich chronić przed częstymi w tych okolicach zarazami.
  • Synagoga z 1686 r.. rozbudowana w XIX w., obecnie użytkowana jako biblioteka. A Cerkiew prawosławna pw. św. Jerzego wzniesiona w latach 1870-75.
  • Cmentarze:
    • rzymsko-katolicki na Przedmieściu Bukowskim,
    • zamknięty cmentarz żydowski na Przedmieściu Różanieckim funkcjonujący od XVII w. do 1942 r., odrestaurowany po zniszczeniach hitlerowskich przez Ch. Schreibera i rodzinę Schorer w 1986r.,
    • cmentarz żydowski z okresu II wojny św. na Przedmieściu Płuskim, z pomnikiem upamiętniającym ok. 2 tyś. żydowskich mieszkań-ców Tarnogrodu wymordowanych w listopadzie 1942 r. przez hitlerowców.
  • Pomnik w wąwozie Siekane, upamiętniający udział mieszkańców Tarnogrodu w Powstaniu Styczniowym.
  • Kościół pw. Niepokalanego Poczęcia NMP w Luchowie Górnym, wzniesiony w 1844-61 jako cerkiew prawosławna.
Jedno z najładniejszych gospodarst w gminie
Turystyka
Tarnogród nie posiada bazy noclegowej. Bazę gastronomiczną stanowi kawiarnia w Tarnogrodzkim Ośrodku Kultury. Miasto ze względu na swoje zabytki i historię, a także odbywający się tu co roku Sejmik Teatrów Wsi Polskiej, mogłoby się stać interesującym miejscem dla turystów, a gmina - bogata w czyste lasy i rzeki - dla agroturystów.


Urząd Miasta i Gminy
23-420 Tarnogród
ul.Kościuszki 5
tel. (0-84) 689-71-61, 689-71-62
fax. (0-84) 689-77-31